വര്ഷങ്ങളുടെ ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം ഇന്ന് പ്രശസ്ത സംഗീതജ്ഞനും സംഗീത സംവിധായകനുമായ ശ്രീ കെ രാഘവന് മാസ്റ്ററെ കാണാന് പോയി. തലശ്ശേരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള മാസ്റ്ററുടെ "ശരവണം" എന്ന വീട്ടിലേക്കുള്ള യാത്രയില് കൂട്ടിന് സുഹൃത്ത് ശ്രീകുമാര് ജി പുരവുമുണ്ടായിരുന്നു.
ചെല്ലുന്ന വിവരം നേരത്തെ ഫോണ് ചെയ്ത് അറിയിച്ചതിനാല് മാസ്റ്റര് കാത്തിരിക്കയായിരുന്നു. 98 വയസ്സു പിന്നിട്ട രാഘവന് മാസ്റ്റര്ക്ക് പ്രായത്തിന്റേതായ ചില പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും തികച്ചും ഉന്മേഷവാനായിരുന്നു ഇന്ന്.
സംഭാഷണതല്പ്പരനായ അദ്ദേഹം ആകാശവാണിയിലെ ആദ്യകാല അനുഭങ്ങള് വീണ്ടും പങ്കു വെച്ചു. ഡല്ഹി ആകാശവാണി നിലയത്തില് ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടിരിയ്ക്കെ 1950ല് കോഴിക്കോട് നിലയം പ്രവര്ത്തനമാരംഭിച്ചപ്പോള് മാസ്റ്ററെ ഇങ്ങോട്ട് നിയോഗിക്കുകയായിരുന്നു.
ആകാശവാണി കോഴിക്കോട് നിലയത്തിന്റെ സുവര്ണ്ണകാലം 60 കളും, 70 കളും 80കളുമൊക്കെയായിരുന്നു. എല്ലാ നിലയിലും "താര സമ്പന്നമായിരുന്നു" അക്കാലം. സാഹിത്യരംഗത്ത് സര്വ്വശ്രീ അക്കിത്തം, ഉറൂബ്, കക്കാട്, തിക്കോടിയന് മാഷ് തുടങ്ങി ഒരു നീണ്ട നിര. സംഗീതം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. കെ രാഘവന് മാസ്റ്റര്, ചേര്ത്തല ഗോപാലന് നായര് (ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനാണ് സെല്ലുലോയ്ഡിലെ "കാറ്റേ കാറ്റേ നീ പൂക്കാമരത്തില്" ഫെയിം ശ്രീറാം), ബി എ ചിദംബരനാഥ് (ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനാണ് സിനിമാ സംഗീതസംവിധായകന് രാജാമണി), പഴയന്നൂര് എന് പരശുരാമന്, തൃശ്ശൂര് പി രാധാകൃഷ്ണന്, ജി എസ് ശ്രീകൃഷ്ണന് (പുല്ലാംകുഴല്, മകന് ജി എസ് രാജനും ആ രംഗത്ത് ഇപ്പോള് പ്രശസ്തന്) തുടങ്ങി ഒരുപാട് പ്രഗത്ഭകലാകാരന്മാര്. വീണാ വാദകനായിരുന്ന എന്റെ ഏട്ടന് എം ഉണ്ണികൃഷ്ണനും അക്കൂട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. നാടകരംഗത്ത് കക്കാട് അടക്കമുള്ളവരുടെ കൂടെ അഹമ്മദ് കോയ (ഹോ, ആ ശബ്ദഗാംഭീര്യം!) മായാ നാരായണന് തുടങ്ങി ഖാന് കാവില് വരെയുള്ളവര്. പി വി കെ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പി വി കൃഷ്ണമൂര്ത്തി സ്റ്റേഷന് ഡയറക്ടര് ആയി കുറച്ചുകാലം ഉണ്ടായിരുന്നൂ എന്ന് ഓര്മ്മ.
ഒരു കുടുംബം പോലെ കഴിഞ്ഞിരുന്ന കാലം എന്നാണ് മാസ്റ്റര് അക്കാലത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. വാക്കുകള്കൊണ്ട് വിവരിയ്ക്കാനാകാത്തവിധം സ്നേഹസമ്പന്നമായ ഒരു കാലം തന്നെയായിരുന്നു അത്. (ആ ബന്ധങ്ങളുടെ ഊഷ്മളതയും ആഴവും കുറച്ചൊക്കെ അറിയാന് ചെറുപ്രായത്തില് എനിയ്ക്കും ഭാഗ്യമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഉണ്ണികൃഷ്ണന്റെ അനുജന് എന്ന നിലക്ക് മിയ്ക്കവരുടേയും സ്നേഹവാത്സല്യങ്ങള് എനിക്കും കിട്ടിയിരുന്നു)
ആകാശവാണിക്കാര്യങ്ങള്ക്കു പുറമെ മറ്റൊരുപാട് വിഷയങ്ങളും സംഭാഷണത്തില് കടന്നു വന്നു. മാസ്റ്ററുടെ വീടിന് "ശരവണം" എന്ന് പേരിട്ടത് കക്കാടായിരുന്നുവത്രെ. മാഷിന്റെ ഇഷ്ടദൈവം സുബ്രഹ്മണ്യനായതിലാണുപോല് ഈ പേരു നല്കിയത്. സംഗീതം തന്നെ ജീവിതം എന്നു കരുതുന്ന രാഘവന് മാസ്റ്റര് മക്കള്ക്ക് പേരിട്ടതും സംഗീതമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ. കര്ണ്ണാടക സംഗീതരാഗങ്ങളോ സംഗീതോപകരണങ്ങളോ ആയി ബന്ധപ്പെട്ട വീണാധരി, മുരളീധരന്, കനകാംബരന്, ചിത്രാംബരി, വാഗീശ്വരി ഇങ്ങനെ പോകുന്നു മക്കളുടെ പേരുകള്.
മാസ്റ്ററുടെ ഇഷ്ടരാഗങ്ങള്, ബഷീറിന്റെ ബാല്യകാല സഖിയുടെ പുതിയ വേര്ഷന് സിനിമയ്ക്കായി ഒരു പാട്ടിന്റെ സംഗീതസംവിധാനം അടുത്തിട നിര്വ്വഹിച്ചത് എന്നിവയെക്കുറിച്ചെല്ലാം വിശദമായി സംസാരിച്ചു. സിനിമാ സംഗീത സംവിധായകന് എം ജയചന്ദ്രന് കഴിഞ്ഞ ദിവസം ശരവണം സന്ദര്ശിച്ചതും, മാസ്റ്റ്രുടെ പ്രിയശിഷ്യന് വി ടി മുരളിയുടെ കുടുംബവിശേഷങ്ങളുമൊക്കെ ആവേശപൂര്വ്വമാണ് അദ്ദേഹം പങ്കുവെച്ചത്.
തമിഴ്, ഹിന്ദി സിനിമാഗാനങ്ങളുടെ ചുവടൊപ്പിച്ചുള്ള മലയാള സിനിമാ സംഗീതത്തിനെ ഒരു പുതിയ വഴിത്താരയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്നതില് മുഖ്യ പങ്കു വഹിച്ചത് രാഘവന് മാസ്റ്ററായിരുന്നു. നാടന് തനിമയുള്ള നാടോടി ഈണങ്ങള് സൃഷ്ടിച്ച് സംഗീതപ്രേമികളുടെ മനസ്സില് സ്ഥാനം പിടിച്ച ഈ പ്രതിഭാധനനനോടൊപ്പം വീണ്ടും കുറച്ചു സമയം ചിലവഴിയ്ക്കാനായത് ധന്യാനുഭവം തന്നെ. സാര്ത്ഥകമായ ഒന്നര മണിക്കൂറിനു ശേഷം പിരിയുമ്പോള് വീണ്ടും വരണമെന്ന് പറഞ്ഞാണ് സംഗീതലോകത്തെ ഈ മുത്തച്ഛന് ഞങ്ങളെ യാത്രയാക്കിയത്. വരും തീര്ച്ചയായും വന്നു കാണും എന്ന് മനസ്സില് ഉറപ്പിച്ച് ഞങ്ങള് വിട പറഞ്ഞു.
ചെല്ലുന്ന വിവരം നേരത്തെ ഫോണ് ചെയ്ത് അറിയിച്ചതിനാല് മാസ്റ്റര് കാത്തിരിക്കയായിരുന്നു. 98 വയസ്സു പിന്നിട്ട രാഘവന് മാസ്റ്റര്ക്ക് പ്രായത്തിന്റേതായ ചില പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും തികച്ചും ഉന്മേഷവാനായിരുന്നു ഇന്ന്.
സംഭാഷണതല്പ്പരനായ അദ്ദേഹം ആകാശവാണിയിലെ ആദ്യകാല അനുഭങ്ങള് വീണ്ടും പങ്കു വെച്ചു. ഡല്ഹി ആകാശവാണി നിലയത്തില് ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടിരിയ്ക്കെ 1950ല് കോഴിക്കോട് നിലയം പ്രവര്ത്തനമാരംഭിച്ചപ്പോള് മാസ്റ്ററെ ഇങ്ങോട്ട് നിയോഗിക്കുകയായിരുന്നു.
ആകാശവാണി കോഴിക്കോട് നിലയത്തിന്റെ സുവര്ണ്ണകാലം 60 കളും, 70 കളും 80കളുമൊക്കെയായിരുന്നു. എല്ലാ നിലയിലും "താര സമ്പന്നമായിരുന്നു" അക്കാലം. സാഹിത്യരംഗത്ത് സര്വ്വശ്രീ അക്കിത്തം, ഉറൂബ്, കക്കാട്, തിക്കോടിയന് മാഷ് തുടങ്ങി ഒരു നീണ്ട നിര. സംഗീതം കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. കെ രാഘവന് മാസ്റ്റര്, ചേര്ത്തല ഗോപാലന് നായര് (ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനാണ് സെല്ലുലോയ്ഡിലെ "കാറ്റേ കാറ്റേ നീ പൂക്കാമരത്തില്" ഫെയിം ശ്രീറാം), ബി എ ചിദംബരനാഥ് (ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനാണ് സിനിമാ സംഗീതസംവിധായകന് രാജാമണി), പഴയന്നൂര് എന് പരശുരാമന്, തൃശ്ശൂര് പി രാധാകൃഷ്ണന്, ജി എസ് ശ്രീകൃഷ്ണന് (പുല്ലാംകുഴല്, മകന് ജി എസ് രാജനും ആ രംഗത്ത് ഇപ്പോള് പ്രശസ്തന്) തുടങ്ങി ഒരുപാട് പ്രഗത്ഭകലാകാരന്മാര്. വീണാ വാദകനായിരുന്ന എന്റെ ഏട്ടന് എം ഉണ്ണികൃഷ്ണനും അക്കൂട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. നാടകരംഗത്ത് കക്കാട് അടക്കമുള്ളവരുടെ കൂടെ അഹമ്മദ് കോയ (ഹോ, ആ ശബ്ദഗാംഭീര്യം!) മായാ നാരായണന് തുടങ്ങി ഖാന് കാവില് വരെയുള്ളവര്. പി വി കെ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പി വി കൃഷ്ണമൂര്ത്തി സ്റ്റേഷന് ഡയറക്ടര് ആയി കുറച്ചുകാലം ഉണ്ടായിരുന്നൂ എന്ന് ഓര്മ്മ.
ഒരു കുടുംബം പോലെ കഴിഞ്ഞിരുന്ന കാലം എന്നാണ് മാസ്റ്റര് അക്കാലത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. വാക്കുകള്കൊണ്ട് വിവരിയ്ക്കാനാകാത്തവിധം സ്നേഹസമ്പന്നമായ ഒരു കാലം തന്നെയായിരുന്നു അത്. (ആ ബന്ധങ്ങളുടെ ഊഷ്മളതയും ആഴവും കുറച്ചൊക്കെ അറിയാന് ചെറുപ്രായത്തില് എനിയ്ക്കും ഭാഗ്യമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഉണ്ണികൃഷ്ണന്റെ അനുജന് എന്ന നിലക്ക് മിയ്ക്കവരുടേയും സ്നേഹവാത്സല്യങ്ങള് എനിക്കും കിട്ടിയിരുന്നു)
ആകാശവാണിക്കാര്യങ്ങള്ക്കു പുറമെ മറ്റൊരുപാട് വിഷയങ്ങളും സംഭാഷണത്തില് കടന്നു വന്നു. മാസ്റ്ററുടെ വീടിന് "ശരവണം" എന്ന് പേരിട്ടത് കക്കാടായിരുന്നുവത്രെ. മാഷിന്റെ ഇഷ്ടദൈവം സുബ്രഹ്മണ്യനായതിലാണുപോല് ഈ പേരു നല്കിയത്. സംഗീതം തന്നെ ജീവിതം എന്നു കരുതുന്ന രാഘവന് മാസ്റ്റര് മക്കള്ക്ക് പേരിട്ടതും സംഗീതമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ. കര്ണ്ണാടക സംഗീതരാഗങ്ങളോ സംഗീതോപകരണങ്ങളോ ആയി ബന്ധപ്പെട്ട വീണാധരി, മുരളീധരന്, കനകാംബരന്, ചിത്രാംബരി, വാഗീശ്വരി ഇങ്ങനെ പോകുന്നു മക്കളുടെ പേരുകള്.
മാസ്റ്ററുടെ ഇഷ്ടരാഗങ്ങള്, ബഷീറിന്റെ ബാല്യകാല സഖിയുടെ പുതിയ വേര്ഷന് സിനിമയ്ക്കായി ഒരു പാട്ടിന്റെ സംഗീതസംവിധാനം അടുത്തിട നിര്വ്വഹിച്ചത് എന്നിവയെക്കുറിച്ചെല്ലാം വിശദമായി സംസാരിച്ചു. സിനിമാ സംഗീത സംവിധായകന് എം ജയചന്ദ്രന് കഴിഞ്ഞ ദിവസം ശരവണം സന്ദര്ശിച്ചതും, മാസ്റ്റ്രുടെ പ്രിയശിഷ്യന് വി ടി മുരളിയുടെ കുടുംബവിശേഷങ്ങളുമൊക്കെ ആവേശപൂര്വ്വമാണ് അദ്ദേഹം പങ്കുവെച്ചത്.
തമിഴ്, ഹിന്ദി സിനിമാഗാനങ്ങളുടെ ചുവടൊപ്പിച്ചുള്ള മലയാള സിനിമാ സംഗീതത്തിനെ ഒരു പുതിയ വഴിത്താരയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്നതില് മുഖ്യ പങ്കു വഹിച്ചത് രാഘവന് മാസ്റ്ററായിരുന്നു. നാടന് തനിമയുള്ള നാടോടി ഈണങ്ങള് സൃഷ്ടിച്ച് സംഗീതപ്രേമികളുടെ മനസ്സില് സ്ഥാനം പിടിച്ച ഈ പ്രതിഭാധനനനോടൊപ്പം വീണ്ടും കുറച്ചു സമയം ചിലവഴിയ്ക്കാനായത് ധന്യാനുഭവം തന്നെ. സാര്ത്ഥകമായ ഒന്നര മണിക്കൂറിനു ശേഷം പിരിയുമ്പോള് വീണ്ടും വരണമെന്ന് പറഞ്ഞാണ് സംഗീതലോകത്തെ ഈ മുത്തച്ഛന് ഞങ്ങളെ യാത്രയാക്കിയത്. വരും തീര്ച്ചയായും വന്നു കാണും എന്ന് മനസ്സില് ഉറപ്പിച്ച് ഞങ്ങള് വിട പറഞ്ഞു.